Trafik Kazalarında İstiap Haddinin Aşılması Durumu

Güncelleme tarihi: May 13



Kara, hava ve deniz taşıtlarının yük ve yolcu taşımaları sırasında taşıyabilecekleri maksimum yük ve yolcu miktarını belirleyen sınıra “istiap haddi” denilmektedir. Nitekim her kara, hava ve deniz aracının taşıyabileceği yük ve yolcu miktarı belirlidir. Bu miktarın üzerinde yük ve yolcu taşınması ise taşıma faaliyeti sırasında birtakım problemlere ve hatta kazaya sebep olabilecektir. Taşıma faaliyeti sırasında istiap haddine uyulması bu açıdan oldukça önem arz etmektedir.


İstiap haddi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 3.maddesindeki tanımlar kısmında Taşıma Sınırı (Kapasite) olarak açıklanmıştır. Buradaki tanıma göre taşıma sınırı, bir aracın güvenle taşıyabileceği en çok yük ağırlığı veya yolcu sayısı olarak ifade edilmiştir. Araçların taşıma sınırı üzerinde yolcu alması, azami yüklü ağırlıklarının aşılması gibi durumlar kanunen yasaklanmıştır (KTK.m.65/1).


Trafik kazası gerçekleştikten sonra kaza istiap haddinin aşılması nedeniyle meydana gelmişse, riziko ve istiap haddi arasında illiyet bağı olması durumunda sigortacı sigorta ettirene rücu etme hakkına sahiptir (KZMMS Genel Şartlar m.B/4-ç).


Yargıtay’ın yerleşik kararlarına göre yalnızca istiap haddinin aşılmasından dolayı sigortacının doğrudan rücu hakkı doğmaz. Sigortacının rücu hakkının doğması için kaza ile istiap haddinin aşılması arasında nedensellik bağı kurulmalıdır. Trafik kazası münhasıran istiap haddinin aşılmasından dolayı meydana geldiyse sigortacı sigorta ettirene rücu edebilecektir (Y.17.HD. 2013/6315 E. 2014/5988 K.).

Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarına göre Aracın ruhsatında belirtilen taşıma haddinden fazla yük ve yolcu taşıması sırasında meydana gelen ve münhasıran aracın istiap haddinin aşılmasından kaynaklanan zararlar” teminat dışındadır (KAKS Genel Şartlar m.A/5-8).


Dikkatli incelendiğinde istiap haddinin aşılması durumu Trafik Sigortası Genel Şartlarına göre sigortacıya rücu hakkı verirken, Kasko Sigortası Genel Şartlarına göre teminat kapsamı dışında sayılmıştır.


İstiap haddinin kasko sigortası genel şartlarına göre teminat kapsamı dışında kalabilmesi için kazanın münhasıran istiap haddinin aşılmasından dolayı meydana gelmesi ve bu durumun sigortacı tarafından ispatlanması gerekmektedir. Yani kaza münhasıran istiap haddinin aşılmasının dışında başka bir sebepten meydana geldiyse, kasko sigortası tazminatı ödemekle yükümlüdür.


Nitekim Yargıtay’ın bir kararında, maksimum 5 kişinin yolculuk edebileceği bir araçta 10 kişinin taşınması durumunda kazanın münhasıran istiap haddinin aşılmasından dolayı meydana geldiğine ilişkin hüküm kurulmuştur (Y.17.HD. 2016/9946 E. 2017/6065 K.)


Yazar

Mehmet Tuğberk Dekak