Unutulma Hakkı



1) Unutulma Hakkı Nedir?

Unutulma hakkı, gerçek kişinin, kendi ismini Internet üzerinde arama yoluyla sorguladığında çıkan haber, fotoğraf, video, bilgi ve belge gibi kişisel verilerin, internet arama sonuçlarında bulunmamasını isteme hakkıdır.


2) “Unutulma Hakkı” Kavramı İlk Ne Zaman Kullanıldı?

2012 yılının başlarında Avrupa Komisyonu’nun adalet ve vatandaşlıktan sorumlu üyesi Viviane Reding'in açıklamalarıyla ilk kez gündeme gelen Unutulma Hakkı, 2014 yılında Avrupa Adalet Divanı tarafından verilen bir karar ile literatürdeki yerini almıştır.


3) Unutulma Hakkı Ülkemizde İlk Kez Ne Zaman Gündeme Geldi?

Unutulma hakkı, Anayasa’da ve Kişisel Verileri Koruma Kanunu’nda düzenlenmemiş olup, içtihatlarda yer alan ve tanımlanan bir kavramdır. İlk defa Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 17.6.2015 tarihli kararında "unutulma hakkı" terimini kullanarak, Avrupa Adalet Divanı'nın kararına doğrudan atıfta bulunmuş ve unutulma hakkını "üstün bir kamu yararı olmadığı sürece, dijital hafızada yer alan, geçmişte yaşanılan olumsuz olayların bir süre sonra unutulmasını, başkalarının bilmesini istemediği kişisel verilerin silinmesini ve yayılmasının önlemesini isteme hakkı" olarak tanımlanmıştır.


4) Unutulma Hakkını Kimler Kullanabilir?

Arama motoru sonuçlarında kendisi hakkında çıkan verilerin silinmesini isteyen gerçek kişi, KVKK kapsamında unutulma hakkını kullanabilecektir. İlk olarak arama motoru şirketine bu talebi iletmelidir. Talebin yanıtsız kalması veya olumsuz yanıtlanması halinde Kişisel Verileri Koruma Kurumu’na başvuru yapabilir. İlgili kişi KVKK’da belirtildiği üzere yargı yoluna da başvurabilir.


5) Tüzel Kişiler Unutulma Hakkını Kullanabilir mi?

Tüzel kişiler KVKK kapsamında kişisel veri sahibi olamazlar. Bu nedenle Unutulma Hakkı tüzel kişileri kapsamamaktadır. Fakat tüzel kişiler de internet ortamında bulunan ve itibarını zedeleyen verilerinin kaldırılmasını talep edebilir. İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’un 9. Maddesine göre, tüzel ve gerçek kişiler yargı yoluna başvurup bu verilerin silinmesini talep edebilir.


6) Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun Unutulma Hakkını Nasıl Yorumluyor?

Kişisel Verileri Koruma Kurumu, unutulma hakkını bir üst kavram olarak ele almıştır. Kurumun 23.06.2020 tarih ve 2020/481 sayılı kararında arama motorlarını veri sorumlusu, arama motorlarının yaptığı faaliyetleri ise veri işleme olarak değerlendirmiştir. Kurum karar verirken ilgili kişinin;

  • kamusal yaşamda önemli bir rol oynayıp oynamadığı,

  • arama sonuçlarının öznesinin çocuk olup olmadığı,

  • bilginin içeriğinin güncel ve doğru olup olmadığı,

  • arama sonuçlarında yer alan bilginin ilgili kişi hakkında hakaret, onur kırıcı, iftira niteliği taşıyıp taşımadığı,

  • arama sonuçlarında yer alan bilginin özel nitelikli kişisel veri niteliği taşıyıp taşımadığı,

  • arama sonucunda yer alan bilginin kişi açısından bir risk doğurup doğurmadığı,

  • içeriğin gazetecilik faaliyeti kapsamında işlenen verileri kapsayıp kapsamadığı,

  • ilgili kişiye ilişkin bilgilerin yayımlanmasında yasal bir zorunluluk ve ceza gerektiren bir suçla ilgili olup olmadığı hususlarını değerlendirmektedir.


YAZAR

Murat Gülgün

Nur Sena Sevindi

İzberk Şentürk