Sermaye Piyasaları



1-Sermaye Piyasası Fon Arz ve Talebini Oluşturan Unsurlar Nelerdir?

Sermaye piyasasında fon arzını oluşturan kaynakların büyük bölümünü hane halkının tasarrufları ve kurumsal yatırımcıların çeşitli amaçlarla biriktirdikleri fonlar oluşturur. Buna göre sistem, şirketlerin, yatırımlarını finanse etmek için sermaye piyasasına sunulmuş olan uzun süreli fon fazlalıklarını talep etmeleri ve akabinde gerçekleştirdikleri yatırımların kârını kullanarak bu fonları geri ödemeleri üzerine kurulmuştur.


2-Anonim Şirketler Hangi Hallerde Sermaye Piyasaları Mevzuatına Tabi Olur?

Halka açık ortaklıklar, Sermaye Piyasası Kanunu (“Kanun”) hükümlerine tabidir. Kanunun 3.maddesi uyarınca; payları halka arz edilmiş olan veya kanunen halka arz edilmiş sayılan anonim şirketler halka açık ortaklıklardan sayılır. Halka arz işlemi, en genel haliyle şirketin hâlihazırda var olan paylarının halka açılması yoluyla gerçekleştirilebileceği gibi, şirketin sermayesinde artırıma giderek yeni pay ihraç etmek yoluyla da gerçekleştirilebilir. Kanunun 16.maddesine göre pay sahibi sayısı 500’ü aşan anonim şirketler kanun gereği payları halka arz olunmuş şirket sayılacaktır.


3-Kitle Fonlaması (Crowdfunding) Nedir?

Kanun’un kitle fonlamasına ilişkin hükümleri uyarınca bir projenin veya girişimin gereksinim duyduğu fonun sağlanması gayesiyle Sermaye Piyasası Kurulu tarafından belirlenen esaslar çerçevesinde, Kanun’un yatırımcı tazminine ilişkin hükümlerinden vareste olmak üzere elektronik ortamda hizmet veren ve kuruluşu Kurul iznine tabi olan kitle fonlama platformları aracılığıyla geniş halk kitlelerinden kaynak toplanmasına kitle fonlaması denir. Bu tanıma göre kitle fonlaması, bir çeşit bağış etkinliği olarak düşünülebilir. Kitle fonlama platformlarının kuruluş ve işleyişine ilişkin esasları düzenleyen Paya Dayalı Kitle Fonlaması Tebliği (III - 35/A.1), 3 Ekim 2019 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanmış ve Sermaye Piyasası Kanunu’na 7222 Sayılı Kanunla eklenen hükümler ile Türkiye’de de yasal zemine oturmuştur.


4-Anonim Şirket Statüsündeki KOBİ’lerin Halka Arz Edilmesinde Başlıca Avantajlar Nelerdir?

Halka arz edilen KOBİ’ler her şeyden önce büyük bir finansman kaynağına erişmiş olur. Bunun yanında halka açılmanın beraberinde getireceği istikrar ve kurumsallaşma da şirketin marka bilinirliğinin artmasına katkıda bulunur. Sermaye piyasası mevzuatında belirlenen şartlara uygunluğun sağlanması ve şirketlerin SPK gözetim ve denetimine tabi olması sebebiyle kazanacakları itibar, şirket nezdinde işgücü pazarına erişimi kolaylaştıracak; ürünlerin daha düşük maliyetlerle pazarlanabilmesini mümkün kılacaktır. Ayrıca bu kurumsallaşma sayesinde şirketlerin profesyonel kişiler tarafından yönetilmesi mümkün hale gelecek ve yönetim zafiyetleri sebebiyle şirketin zarara uğraması engellenecektir. İlaveten, şirket paylarının borsada işlem görüyor olması, ortakların şirket paylarını organize piyasada belirlenen arz ve talep doğrultusunda paylar değer kaybetmeden alma veya satmasını mümkün kılınacaktır. Halka arzın KOBİ’lere sağlayacağı en önemli avantaj ise çeşitli niteliklerdeki sermaye piyasası araçlarının KOBİ’ler tarafından ihraç edilmesi yoluyla piyasadan fon ihtiyacının karşılanabilecek olması ve böylece projelerin finansman sorununun çözüme kavuşturulabilecek olmasıdır.




KAYNAKÇA

[1]https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6362.pdf

[2] https://www.spk.gov.tr/Sayfa/Index/12/6/1


YAZAR

Ferhan Yıldızlı

Gizem Uzunoğlu

Mert Dilmen