Hukuk Bülteni 4. Sayı

Güncelleme tarihi: Ağu 27



COVİD-19


Pandemi Sürecinde Dijitalleşme

15.Eylül.2020 tarihinden bu yana Ankara Batı Adliyesindeki 5 mahkemede devam eden pilot “e-Duruşma” uygulaması yaygınlaşıyor. Covid19 salgını nedeniyle hız kazanan yargıda dijital dönüşüm çalışmaları neticesinde e-Duruşma; Ankara, İstanbul, İstanbul Anadolu ve Bakırköy Adliyelerindeki 42 tüketici mahkemesinde daha uygulama kazandı.


Esas amacı yargılama süreçlerinin kısaltılması ve hızlandırılması olan uygulamanın yapıldığı mahkeme sayısının 2020 yılı sonuna kadar 200 mahkemeye çıkarılması; 2021’de ise ülke genelinde bir yaygınlaşma hedefleniyor. Avukatlar, UYAP Avukat Portal’dan, “e-Duruşma Talebi” gönderebiliyor. Hakimin UYAP üzerinden talebi kabul etmesi ile duruşma video konferans olarak yapılacak. Avukatlar, e-duruşmaya katılabilmek için elektronik imza yöntemi ile kimlik doğrulamalarını gerçekleştirmeleri gerekmekle birlikte, bilgi ve fotoğrafı mahkeme hakimince sistem üzerinden teyit edilmesi ile duruşma başlıyor.

Ceza İnfaz Kurumlarında “e-Görüş” Dönemi

Adalet Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı iş birliği ile yürütülen Akıllı Teknolojilerin Ceza İnfaz Kurumlarına Entegrasyonu Projesi ”e-Görüş” tanıtıldı. Ceza Infaz Kurumlarında dijitalleşmeye önemli bir adım olan “e-Görüş” ile hükümlüler, aile ve yakınları ile irtibatlarını görüntülü görüşmeler vasıtasıyla sağlayabilecek; elektronik sayım, sağlık hizmetlerine erişim, dilekçe hakkının kullanılması, kitaplara erişim, kantin siparişi ve ödemeleri gibi temel hizmetlerden de proje kapsamında elektronik ortam aracılığı ile faydalanabilecek.


Akıllı multimedya cihazları ve biyometrik veri tanıma sistemi ile çalışan “e-Görüş” projesinin pilot uygulaması Ankara Sincan Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda gerçekleştirilmesi için adımlar atıldı. Projenin diğer kurumlar için de yaygın hale getirilmesi amaçlanıyor.


Kanuni Düzenlemeler

Konut ve Çatılı İşyeri Kira Sözleşmelerinde Döviz Yasağı

13 Ekim 2020 tarihinde Hazine ve Maliye Bakanlığı, “Döviz Cinsinden veya Dövize Endeksli Sözleşme Bedellerine İlişkin Duyuru” yayımladı.


Bilindiği üzere, 12.09.2018 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 85 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar’da değişiklikler yapılmıştır.


Bu değişiklikler uyarınca Türkiye’de yerleşik kişilerin, bazı istisnalar dışında aralarında döviz cinsinden veya dövize endeksli bedeller içeren sözleşmeler yapmalarının yasak olduğu ve buna ek olarak mevcut sözleşmelerde yer alan bedellerin Türk lirasına çevrileceği düzenlenmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca belirlenen istisnalar ise Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karara ilişkin 2008-32/34 sayılı Tebliğ’de düzenlenmiştir.


Anılan düzenlemelerde,

Sözleşme taraflarının Türk lirası karşılığında anlaşmaya varamamaları halinde, bedellerin Türk lirasına çevrilme usulü,

Konut ve çatılı iş yeri kira sözleşmelerinde Türk lirası olarak belirlenen bedellere iki yıllık geçiş surecinde uygulanacak artış oranlarına ilişkin esaslar belirlenmiştir. İki yıl sonunda başlayacak sürece ilişkin ise herhangi bir belirleme yapılmamış ve döviz yasağının devam edip etmeyeceği hususu açıklığa kavuşturulmamıştır.


Hazine ve Maliye Bakanlığı, 13 Ekim 2020 tarihinde yayımladığı Duyuru ile, iki yıllık geçiş sureci sona erdikten sonra da konut ve çatılı işyeri kiralarında döviz yasağının devam edeceğini bildirmiş ve bu dönemde kira bedelleri Türk Lirası’na çevrilmiş olan konut ve çatılı işyeri kiralarının, tarafların aralarında konuya ilişkin anlaşma olmadığı takdirde 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 344. Maddesinde yer alan sınırlamalar uyarınca (TÜFE) belirleneceğini düzenlemiştir.


Kısa Çalışma Ödeneği Süre Uzatımına Dair Karar

27.10.2020 tarihli 31287 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 3134 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun geçici 23 üncü maddesi uyarınca kısa çalışma ödeneğinin süresinin uzatılmasına karar verilmiştir. İlgili karar metni şu şekildedir:


“Kısa çalışma ödeneği süre uzatımı

MADDE 1- (1) 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun geçici 23 üncü maddesinde belirtilen esaslar çerçevesinde, yeni koronavirüs (Covid-19) nedeniyle dışsal etkilerden kaynaklanan dönemsel durumlar kapsamında zorlayıcı sebep gerekçesiyle 30/6/2020 tarihine kadar (bu tarih dahil) kısa çalışma başvurusunda bulunmuş olan işyerleri için kısa çalışma ödeneğinin süresi, anılan Kanunun ek 2 nci maddesi kapsamındaki uzatma süresiyle sınırlı kalmaksızın 29/6/2020 tarihli ve 2706 sayılı Cumhurbaşkanı Kararında belirtilen esaslar çerçevesinde ve 30/7/2020 tarihli ve 2810 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile uzatılan bir aylık süreden sonra başlamak üzere iki ay uzatılmıştır.”


Koronavirüs kapsamında alınan önlemler, kısıtlamaların yoğun olduğu Nisan-Haziran dönemi kadar olmasa da varlığını sürdürüyor. Küçük-orta seviyedeki işletmeler açısından az sayıda çalışanın dahi karantina altında olması önem taşıdığından kısa çalışma kapsamında çalışmaya devam edilmesi önem arz ediyor.


Her Türlü İş veya Hizmet Sözleşmesinin Sona Erdirilememesi

4857 sayılı Kanun’a koronavirüs önlemleri kapsamında getirilen ‘Geçici Madde 10’ ile iş ve hizmet sözleşmelerinin belirlenen nedenler dışında sona erdirilemeyeceği düzenlenmişti. 27.10.2020 tarihli 31287 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 3135 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile ilgili maddede belirtilen süreler 17.11.2020 tarihinden itibaren iki ay uzatılmasına karar verilmiştir.


Aynı maddenin son fıkrasına göre, Cumhurbaşkanı bu süreleri her defasında en fazla üçer aylık sürelerle 30.06.2020 tarihine kadar uzatmaya yetkilidir.