Stockholm Ticaret Odası Tahkim Enstitüsü (SCC)



SCC Hakkında

Stockholm Ticaret Odası'nın bir parçası olmakla birlikte kendisinden bağımsız bir şekilde faaliyet gösteren (The Arbitration Institute of the Stockholm Chamber of Commerce) SCC 1917'de kurulmuştur. SCC, bir Kurul ve Sekreterlikten oluşmakta olup hem İsveçli hem de uluslararası taraflar için etkin uyuşmazlık çözüm hizmetleri sağlamaktadır.


SCC Kurulu bir başkan, iki veya üç başkan yardımcısı ve en fazla 12 ek üyeden oluşmaktadır. Uluslararası ticari uyuşmazlıkların çözümünde seçkin ve yüksek nitelikli uzmanların yer aldığı Kurulda, İsveç ile diğer ülke vatandaşlarından uzmanlar da yer almaktadır.


SCC Kurulunun işlevi, SCC Kuralları uyarınca gerekli kararları almaktır. Bunlar; yargı yetkisine karar verilmesi, hakemlerin atanması, hakemlere itiraz edilmesi durumunda karar verilmesi ve tahkim masraflarına karar verilmesidir.



SCC Tahkimi Kapsamında Ülkeler ve Sektörler

2021 yılında, SCC, 165 tahkim uyuşmazlığına bakmıştır. Bunların 78’i (%47) uluslararası uyuşmazlıklardır. Bununla birlikte, bu uyuşmazlıkların 87’si (%53) sadece İsveçli taraflar arasında olan uyuşmazlıklardır.


Bu uyuşmazlık çözümlerinden, 2021 dava yükünün %62'sine (103 uyuşmazlık) SCC Tahkim Kuralları kapsamında ve %30'una (49 uyuşmazlık) SCC Hızlandırılmış Tahkim Kuralları kapsamında başvurulmuştur. Ayrıca aynı yıl içerisinde yer alan başvurulardan 7’si Acil Durum Hakemi kapsamındadır. Bütün durumlarda 24 saat içinde acil durum hakemi atanmış ve ortalama 6,6 gün sonra acil durum hakemi tarafından karar verilmiştir. 2021'de başlatılan yedi acil durum hakem yargılamasından biri, geçici tedbir kararı verilmesiyle sonuçlanmıştır. Bu taleplerden ikisi kısmen kabul edilmiş, üçü ise reddedilmiştir. Bir talep ise uzlaşma ile sonuca varıldığından reddedilmiştir.


İsveç başta olmak üzere 42 farklı ülkeden olan taraflar, SCC huzurunda uyuşmazlıklarının çözümü için başvurmuştur. İsveç’ten sonra onu Tacikistan, Rusya, İtalya, Danimarka Almanya, Birleşik Krallık, Finlandiya ve Ukrayna takip etmektedir. 2021 yılında çözülen uyuşmazlıklar arasında tarafı Türk olan 1 adet uyuşmazlık da yer almaktadır.


2021 yılında SCC'ye getirilen uyuşmazlıklar, birçok farklı konudan kaynaklanmaktadır. Bu uyuşmazlıkların konuları aşağıda verilmiştir:

· Hizmet sözleşmesi & 31 Uyuşmazlık

· İşletme Satın Alma & 25 Uyuşmazlık

· Teslimat (Delivery) Sözleşmeleri & 24 Uyuşmazlık

· Birleşme&Devralma & 20 Uyuşmazlık

· İnşaat Sözleşmesi & 20 Uyuşmazlık

· Şirket Ortaklığı & 12 Uyuşmazlık

· İş sözleşmesi & 9 Uyuşmazlık

· Kredi Anlaşmaları & 7 Uyuşmazlık

· Fikri ve Sınai Haklar & 6 Uyuşmazlık

· Lisans Anlaşması & 4 Uyuşmazlık

· Yatırım Anlaşması Koruması & 3 Uyuşmazlık

· Uzlaşma Anlaşması & 3 Uyuşmazlık

· Gizlilik Anlaşması & 1 Uyuşmazlık



Uyuşmazlık Çözüm Zamanı

2021'de SCC Tahkim Kuralları kapsamında verilen kararların %19'una, davanın hakem veya mahkemeye intikalinden itibaren altı ay içinde,%56'sına ise sevk tarihinden itibaren 6 ile 12 ay arasında karar verilmiştir.


2021'de SCC Hızlandırılmış Tahkim Kuralları kapsamında verilen kararların %60'ına, sevk tarihinden itibaren üç ay içinde verilmiştir. %29'una ise sevkten sonraki üç ile altı ay arasında karar verilmiştir.



Tahkime Uygulanacak Hukuk, Tahkimin Dili ve Tahkim Yeri

2021'de başlayan SCC davalarında en sık uygulanan hukuk, İsveç Hukuku (%68, 113 dava) olurken, onu Tacikistan Hukuku ve İngiliz Hukuku izlemiştir. Türk Hukukunun, uygulanabilir hukuk olarak kararlaştırıldığı bir uyuşmazlık 2021 yılında bulunmamaktadır.


2021 yılında İsveççe (94 uyuşmazlık) ve İngilizce (71 uyuşmazlık) tahkim dili olmuştur.


2021'de başlayan davaların %74'ünde (122) tahkim yeri olarak Stockholm seçilmiştir. Göteborg ve Sundsvall ikinci en sık seçilen tahkim yerleridir. İsveç dışında başka bir tahkim yeri seçimi SCC tahkiminde sık rastlanan bir durum değildir.



Hakemler

Tahkim Kuralları kapsamında, 2021 yılında başlayan 103 davanın %58'ine üç üyeli bir kurul karar vermiştir. Uyuşmazlıkların %36'sına ise tek hakem karar vermiştir.


SCC davalarında atanan hakemlerin çoğu Avrupa uyruklu olsa da yukarıda belirtilen uyuşmazlık dosyalarına Kuzey Amerika, Avustralya ve Güney Amerika uyruklu hakemler de atanmıştır.


2021'de SCC tarafından atanan kadın hakem sayısı oranı %49'a yükselmiştir. Atanan hakemlerin toplamda (SCC ataması, tarafların ataması ve yardımcı hakemlerin ataması) %29'u kadın ve %71'i erkektir.


2021'de başlatılan 17 hakem itirazından 11'i reddedilmiştir, 6'sı ise devam etmektedir.



KAYNAK

1. The Arbitration Institute of the Stockholm Chamber of Commerce, About the SCC. https://sccinstitute.com/about-the-scc/.

2. The Arbitration Institute of the Stockholm Chamber of Commerce, Statistics, https://sccinstitute.com/statistics/.



YAZAR

Av. Mehmet Tuğberk Dekak

Stj. Av. Elif Şeyma Özaykut